چکیده مقاله : ماهی آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius) از نظر کیفیت گوشت، ارزش اقتصادی و حفظ ذخیره ژنتیکی از اهمیت زیادی برخوردار است. در این مطالعه رابطه وزن تخمدان با طول و وزن مولدین ماهی آزاد مهاجر به پنج رودخانه مهم حوضه جنوبی دریای خزر مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور طول کل، وزن بدن و وزن تخمدان 144 نمونه که در فصول پاییز و زمستان سال 1390 از رودخانه های چالوس، سردآبرود، چشمه کیله، کرگانرود و آستارا صید شده بودند با استفاده از تخته بیومتری با دقت 5 میلیمتر و ترازوی دیجیتال با دقت 5/0 و 001/0 گرم مورد سنجش قرار گرفتند. مورد سنجش قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده ها و رسم نمودارها با استفاده از  نرم افزار SPSS انجام پذیرفت. حداقل، حداکثر و میانگین (± انحراف معیار) وزن تخمدان به ترتیب160، 650 و 51/85±97/350 گرم محاسبه شد و مقادیر a، b و r2 در رابطه نمایی وزن تخمدان و طول کل به ترتیب 689/1، 557/4 و 642/0 و در رابطه نمایی وزن تخمدان و وزن بدن به ترتیب 009/0، 319/1 و 699/0 برآورد گردید که بیانگر همبستگی مثبت بین وزن تخمدان با طول کل و وزن بدن می باشد (P< 0.001).