چکیده مقاله :توسعه آبزی پروری و افزایش تقاضا برای آبزیان، باعث افزایش تراکم پرورشی در استخرها و در نتیجه افزایش استرس به آبزیان و همچنین افزایش شیوع بیماری­ها شده است. اگرچه تاکنون داروهای شیمیایی زیادی به­طور گسترده برای جلوگیری از بروز بیماری­ها و درمان آن­ها مورد استفاده قرار گرفته­اند. اما این داروها باعث اثرات منفی زیادی از قبیل آلودگی محیط زیست، ایجاد ضرر برای سلامتی انسان، ایجاد مقاومت درگونه­های باکتریایی و انباشته شدن در بافت­های بدن آبزیان می­شوند. از طرفی استفاده از مواد شیمیایی و هورمون­ها به دلیل عوارض جانبی، تجمع در بافت ماهی، هزینه بالا، دسترسی دشوار به آنها، نیاز به جایگزینی مناسـب بـا ترکیبـات طبیعـی از قبیل عصاره­هاي گیاهی احساس می­شود. لذا جایگزین کردن مواد کم ضررتر از جمله فرآورده­های گیاهی ضروری به نظر می­رسد. فرآورده هاي گیاهی طبیعی منابع بسیار غنی از ترکیباتی مانند آلکالوئیدها، فلاونوئیدها، رنگدانه ها، فنول، ترپنوئیدها، استروئیدها و روغن­هاي فرار هستند، که داراي خواص متعدد از قبیل ضداسترس، ضد قارچ، ضد میکروب، بهبـود عملکـرد رشـد، محـرك اشـتها، تقویت سیستم ایمنی بدن، تقویت یا تضعیف عملکرد تولیدمثلی در آبزیان می­باشند. از این رو بهتر است که مدیریت بیماری­ها در آبزی­پروری برپایه روش­های پایدار و دوستدار محیط زیست باشد. دراین مقاله استفاده از گیاهان دارویی به­عنوان منابع در دسترس، ارزان و دوستدار محیط زیست برای افزایش سلامت با تاکید بر رشد و ایمنی در ماهیان پرورشی مورد بحث قرار گرفته است.